Εξωδικαστική Ρύθμιση Οφειλών: Επιλογές και Σωστή Στρατηγική
Η εξωδικαστική ρύθμιση οφειλών είναι η προσπάθεια διευθέτησης ενός χρέους χωρίς να απαιτηθεί δικαστική απόφαση. Μπορεί να πραγματοποιηθεί με απευθείας διαπραγμάτευση με τράπεζα ή servicer, μέσω του Κώδικα Δεοντολογίας, με οριστικό διακανονισμό ή μέσω του θεσμικού Εξωδικαστικού Μηχανισμού.
Δεν υπάρχει μία λύση κατάλληλη για όλους. Το είδος της οφειλής, οι πιστωτές, το εισόδημα, η περιουσία, οι εξασφαλίσεις, η διαθέσιμη προκαταβολή και το νομικό στάδιο καθορίζουν ποια διαδικασία έχει τις περισσότερες πιθανότητες να οδηγήσει σε βιώσιμη συμφωνία.
Η σωστή εξωδικαστική ρύθμιση οφειλών δεν κρίνεται μόνο από το ποσοστό διαγραφής. Κρίνεται από το τελικό ποσό, τη δόση, τη διάρκεια, το επιτόκιο, τις εξασφαλίσεις και τη δυνατότητα να τηρηθούν οι όροι έως την ολοκλήρωση της συμφωνίας.
Τι είναι η εξωδικαστική ρύθμιση οφειλών
Με τον όρο εξωδικαστική ρύθμιση οφειλών περιγράφουμε κάθε οργανωμένη διαδικασία κατά την οποία ο οφειλέτης και ο πιστωτής επιδιώκουν να συμφωνήσουν νέους όρους αποπληρωμής χωρίς να αναμένουν την έκδοση δικαστικής απόφασης.
Η συμφωνία μπορεί να περιλαμβάνει χαμηλότερη μηνιαία δόση, μεγαλύτερη διάρκεια, περίοδο μειωμένων καταβολών, διαγραφή τόκων και εξόδων, μερική διαγραφή κεφαλαίου ή οριστική εξόφληση με μικρότερο ποσό.
Ποιες οφειλές μπορούν να ρυθμιστούν εξωδικαστικά
Η εξωδικαστική ρύθμιση οφειλών μπορεί να αφορά μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες κατηγορίες:
- Στεγαστικά δάνεια με προσημείωση ή υποθήκη.
- Επιχειρηματικά και επαγγελματικά δάνεια.
- Καταναλωτικά δάνεια και πιστωτικές κάρτες.
- Οφειλές προς τράπεζες, funds και servicers.
- Οφειλές προς ΑΑΔΕ, e-ΕΦΚΑ και ΚΕΑΟ, μέσω των προβλεπόμενων θεσμικών διαδικασιών.
- Οφειλές με συνοφειλέτες ή εγγυητές.
- Καταγγελμένες απαιτήσεις ή οφειλές σε προχωρημένο νομικό στάδιο.
Η επιλογή της κατάλληλης διαδικασίας εξαρτάται κυρίως από το αν υπάρχει ένας βασικός πιστωτής ή πολλοί διαφορετικοί πιστωτές και από το αν στις οφειλές περιλαμβάνονται απαιτήσεις του Δημοσίου και των ασφαλιστικών φορέων.
Οι βασικές μορφές εξωδικαστικής ρύθμισης
1. Απευθείας διαπραγμάτευση με τράπεζα ή servicer
Η διμερής διαπραγμάτευση είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν υπάρχει ένας κύριος χρηματοδοτικός πιστωτής. Επιτρέπει την υποβολή συγκεκριμένης πρότασης με προκαταβολή, μηνιαία δόση, διάρκεια ή εφάπαξ ποσό οριστικής εξόφλησης.
Μια τεκμηριωμένη εξωδικαστική ρύθμιση οφειλών μέσω servicer πρέπει να βασίζεται στην πραγματική δυνατότητα πληρωμής και στην οικονομική σύγκριση της πρότασης με τις εναλλακτικές ανάκτησης του πιστωτή.
2. Εξωδικαστικός Μηχανισμός Ρύθμισης Οφειλών
Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός είναι συγκεκριμένη ηλεκτρονική διαδικασία για τη συνολική ρύθμιση επιλέξιμων οφειλών προς χρηματοδοτικούς φορείς, Δημόσιο και φορείς κοινωνικής ασφάλισης. Η αίτηση υποβάλλεται από τον οφειλέτη ή εξουσιοδοτημένο σύμβουλο μέσω της κρατικής πλατφόρμας.
Δείτε τον επικαιροποιημένο οδηγό του Εξωδικαστικού Μηχανισμού
3. Κώδικας Δεοντολογίας
Ο Κώδικας Δεοντολογίας προβλέπει οργανωμένη ανταλλαγή οικονομικών πληροφοριών και αξιολόγηση προτεινόμενων λύσεων για οφειλές προς χρηματοδοτικούς φορείς. Η συνέπεια και η ακρίβεια των στοιχείων είναι κρίσιμες.
4. Οριστικός διακανονισμός
Όταν υπάρχει διαθέσιμη άμεση ρευστότητα, μπορεί να επιδιωχθεί οριστική συμβιβαστική εξόφληση με μειωμένο ποσό. Η διαγραφή ολοκληρώνεται μόνο σύμφωνα με τους ρητούς όρους της έγγραφης συμφωνίας.
5. Ρύθμιση με προκαταβολή και δόσεις
Η συμφωνία μπορεί να προβλέπει αρχική καταβολή και αποπληρωμή του μειωμένου ή ρυθμισμένου υπολοίπου σε μηνιαίες δόσεις. Η δόση πρέπει να ανταποκρίνεται στην πραγματική οικονομική δυνατότητα του οφειλέτη.
Ποια λύση είναι καταλληλότερη;
| Περίπτωση | Λύση που αξίζει να εξεταστεί | Βασικό πλεονέκτημα |
|---|---|---|
| Ένας βασικός servicer | Απευθείας διαπραγμάτευση | Εξατομικευμένη οικονομική πρόταση |
| Πολλοί πιστωτές και Δημόσιο | Εξωδικαστικός Μηχανισμός | Συνολική αντιμετώπιση διαφορετικών οφειλών |
| Σημαντική διαθέσιμη ρευστότητα | Οριστικός διακανονισμός | Δυνατότητα μεγαλύτερης διαγραφής |
| Σταθερό εισόδημα χωρίς μεγάλο κεφάλαιο | Μακροχρόνια ρύθμιση | Χαμηλότερη μηνιαία επιβάρυνση |
Η καλύτερη εξωδικαστική ρύθμιση οφειλών προκύπτει μετά από σύγκριση όλων των διαθέσιμων λύσεων. Η πρώτη πρόταση του πιστωτή δεν είναι υποχρεωτικά και η καταλληλότερη.
Τι εξετάζεται πριν από την υποβολή πρότασης
Πριν διαμορφωθεί μια πρόταση για εξωδικαστική ρύθμιση οφειλών, πρέπει να εξεταστούν:
- Το ακριβές υπόλοιπο και η σύνθεση κάθε οφειλής.
- Το είδος και η σειρά των εμπράγματων εξασφαλίσεων.
- Η πραγματική εμπορική αξία των ακινήτων.
- Το καθαρό οικογενειακό ή επιχειρηματικό εισόδημα.
- Οι πάγιες και αποδεδειγμένες δαπάνες.
- Οι λοιπές οφειλές και ενεργές ρυθμίσεις.
- Οι καταθέσεις και η διαθέσιμη ρευστότητα.
- Η θέση συνοφειλετών και εγγυητών.
- Το ιστορικό προηγούμενων ρυθμίσεων.
- Η ύπαρξη διαταγής πληρωμής, κατάσχεσης ή πλειστηριασμού.
Η τεκμηρίωση αυτών των στοιχείων επιτρέπει τη διαμόρφωση μιας πρότασης που δεν είναι απλώς επιθυμητή από τον οφειλέτη, αλλά μπορεί να υποστηριχθεί με οικονομικά επιχειρήματα.
Ο ρόλος της προκαταβολής
Η προκαταβολή επηρεάζει σημαντικά την εξωδικαστική ρύθμιση οφειλών, ιδιαίτερα στις απευθείας διαπραγματεύσεις με servicers. Ένα αξιόλογο ποσό άμεσης καταβολής μπορεί να ενισχύσει την πρόταση και να δημιουργήσει περιθώριο για καλύτερους όρους.
Η μεγαλύτερη προκαταβολή μπορεί να συνδεθεί με μικρότερο τελικό ποσό, μικρότερη διάρκεια ή μεγαλύτερη διαγραφή. Δεν υπάρχει όμως σταθερή αναλογία που να εξασφαλίζει συγκεκριμένο αποτέλεσμα.
Μπορεί να επιτευχθεί κούρεμα οφειλής;
Η εξωδικαστική ρύθμιση οφειλών μπορεί να περιλαμβάνει διαγραφή τόκων, εξόδων, προσαυξήσεων ή μέρους του κεφαλαίου. Το ποσοστό διαγραφής δεν είναι προκαθορισμένο και εξαρτάται από τα πραγματικά δεδομένα της υπόθεσης.
Ο πιστωτής συγκρίνει την προτεινόμενη συμφωνία με την πιθανή ανάκτηση μέσω μακροχρόνιας ρύθμισης, αναγκαστικής εκτέλεσης ή ρευστοποίησης εξασφαλίσεων. Όσο πιο άμεσα εφαρμόσιμη και οικονομικά τεκμηριωμένη είναι η πρόταση, τόσο ισχυρότερη μπορεί να γίνει η διαπραγματευτική θέση.
Τι συμβαίνει με εγγυητές και συνοφειλέτες
Η συμφωνία πρέπει να αναφέρει ρητά αν καλύπτει τον κύριο οφειλέτη, τους συνοφειλέτες και τους εγγυητές. Δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι η απαλλαγή ενός προσώπου συνεπάγεται αυτόματα την απαλλαγή όλων.
Σε κάθε εξωδικαστική ρύθμιση οφειλών χρειάζεται να ελέγχεται:
- Ποιοι παραμένουν υπόχρεοι μετά τη συμφωνία.
- Αν διατηρούνται απαιτήσεις κατά του εγγυητή.
- Πότε αποδεσμεύονται οι εμπράγματες εξασφαλίσεις.
- Ποιο έγγραφο θα εκδοθεί μετά την ολοσχερή εξόφληση.
Εξωδικαστική ρύθμιση και νομικές ενέργειες
Η δυνατότητα διαπραγμάτευσης μπορεί να παραμένει ανοιχτή ακόμη και μετά την καταγγελία της σύμβασης, τη διαταγή πληρωμής ή την κατάσχεση. Όσο όμως προχωρά η αναγκαστική εκτέλεση, τόσο αυξάνεται η πίεση χρόνου και η ανάγκη για άμεση, σαφή και εφαρμόσιμη πρόταση.
Η εξωδικαστική ρύθμιση οφειλών πρέπει να προχωρά παράλληλα με ανεξάρτητο νομικό έλεγχο όταν υπάρχουν δικαστικά έγγραφα ή προθεσμίες. Μια τηλεφωνική συζήτηση ή η ανταλλαγή προτάσεων δεν αποτελεί από μόνη της εγγύηση αναστολής των μέτρων.
Ρύθμιση με Intrum, doValue, Cepal και Qquant
Κάθε servicer διαχειρίζεται διαφορετικά χαρτοφυλάκια και λειτουργεί με συγκεκριμένα επίπεδα έγκρισης. Η βασική λογική της διαπραγμάτευσης είναι κοινή, αλλά η πρόταση πρέπει να προσαρμόζεται στην πραγματική απαίτηση, τις εξασφαλίσεις και τον δικαιούχο του χαρτοφυλακίου.
Intrum
Δικαιολογητικά, προκαταβολή, δόση και οριστική διευθέτηση.
doValue
Ρύθμιση, συμβιβαστική εξόφληση και βιώσιμοι όροι.
Cepal
Οργάνωση φακέλου και τεκμηριωμένη οικονομική πρόταση.
Qquant
Ρύθμιση με δόσεις ή οριστικός διακανονισμός.
Η διαδικασία σε 7 πρακτικά βήματα
- Καταγραφή όλων των οφειλών και των πιστωτών.
- Συγκέντρωση φορολογικών, οικονομικών και περιουσιακών στοιχείων.
- Έλεγχος εξασφαλίσεων, εγγυητών και νομικού σταδίου.
- Υπολογισμός πραγματικά βιώσιμης δόσης ή διαθέσιμου ποσού εξόφλησης.
- Σύγκριση διμερούς διαπραγμάτευσης, Κώδικα Δεοντολογίας και Εξωδικαστικού Μηχανισμού.
- Υποβολή τεκμηριωμένης πρότασης και διαπραγμάτευση των όρων.
- Έλεγχος της έγγραφης συμφωνίας πριν από οποιαδήποτε καταβολή.
Η οργανωμένη προετοιμασία είναι το σημείο που μετατρέπει μια γενική αίτηση σε σοβαρή πρόταση για εξωδικαστική ρύθμιση οφειλών.
Πραγματικά αποτελέσματα ρυθμίσεων
Η αξιοπιστία μιας υπηρεσίας διαπραγμάτευσης αποδεικνύεται μέσα από πραγματικές, έγγραφες συμφωνίες και όχι μέσα από γενικές υποσχέσεις. Στη σχετική σελίδα παρουσιάζονται ανώνυμα αποτελέσματα με αρχική οφειλή, τελικό ποσό και ποσοστό διαγραφής.
Συχνά λάθη που πρέπει να αποφεύγονται
- Αποδοχή της πρώτης πρότασης χωρίς σύγκριση εναλλακτικών.
- Πρόταση δόσης που δεν μπορεί να τηρηθεί μακροχρόνια.
- Απόκρυψη ή λανθασμένη παρουσίαση οικονομικών στοιχείων.
- Καταβολή προκαταβολής χωρίς πλήρεις γραπτούς όρους.
- Παράβλεψη της ευθύνης εγγυητών και συνοφειλετών.
- Αναμονή μέχρι την τελευταία στιγμή πριν από πλειστηριασμό.
- Εστίαση μόνο στο ποσοστό κουρέματος και όχι στη συνολική βιωσιμότητα.
Συχνές ερωτήσεις για την εξωδικαστική ρύθμιση οφειλών
Οι συχνότερες ερωτήσεις για την εξωδικαστική ρύθμιση οφειλών αφορούν το κούρεμα, την προκαταβολή, τις δόσεις, τον Εξωδικαστικό Μηχανισμό και τις νομικές ενέργειες.
Εξωδικαστική ρύθμιση και Εξωδικαστικός Μηχανισμός είναι το ίδιο;
Όχι. Η εξωδικαστική ρύθμιση είναι ευρύτερη έννοια και περιλαμβάνει όλες τις συμφωνίες χωρίς δικαστική απόφαση. Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός είναι συγκεκριμένη θεσμική ηλεκτρονική διαδικασία.
Μπορώ να πετύχω κούρεμα;
Μπορεί να συμφωνηθεί διαγραφή, αλλά δεν υπάρχει ενιαίο ή εγγυημένο ποσοστό. Το αποτέλεσμα εξαρτάται από την περιουσία, τις εξασφαλίσεις, τη ρευστότητα και τη συνολική δυνατότητα ανάκτησης του πιστωτή.
Χρειάζεται πάντα προκαταβολή;
Στις διμερείς συμφωνίες ζητείται συχνά αρχική καταβολή. Το ύψος της εξαρτάται από την υπόθεση και επηρεάζει ουσιαστικά τους όρους της πρότασης.
Ποια λύση είναι καλύτερη όταν υπάρχουν πολλοί πιστωτές;
Όταν υπάρχουν τραπεζικές οφειλές μαζί με Δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία, αξίζει να εξεταστεί ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός. Η τελική επιλογή πρέπει να γίνεται μετά από σύγκριση με τις διμερείς δυνατότητες.
Σταματά ο πλειστηριασμός όταν αρχίσει η διαπραγμάτευση;
Όχι αυτομάτως. Όταν υπάρχει πλειστηριασμός ή δικαστική προθεσμία απαιτείται άμεσος νομικός έλεγχος και, όπου χρειάζεται, λήψη των κατάλληλων μέτρων.
Πότε θεωρείται ολοκληρωμένη η συμφωνία;
Η συμφωνία ολοκληρώνεται σύμφωνα με τους γραπτούς όρους της. Η οριστική διαγραφή συνήθως συνδέεται με την πλήρη καταβολή του συμφωνημένου ποσού και την τήρηση όλων των υποχρεώσεων.
Ζητήστε αρχική αξιολόγηση της υπόθεσής σας
Είμαι ο Γεώργιος Φ. Κοντός, Επαγγελματίας Πιστοποιημένος Διαπραγματευτής, με αντικείμενο τις ρυθμίσεις οφειλών, τον Εξωδικαστικό Μηχανισμό και τις διαπραγματεύσεις με τράπεζες, funds και servicers.
Πριν επιλεγεί διαδικασία, εξετάζουμε τα πραγματικά οικονομικά δεδομένα και συγκρίνουμε τι είναι ρεαλιστικά εφικτό. Στόχος είναι μια εξωδικαστική ρύθμιση οφειλών που μπορεί να εγκριθεί, αλλά κυρίως να τηρηθεί έως το τέλος.
Δεν υπόσχομαι προκαθορισμένο αποτέλεσμα ή ποσοστό διαγραφής. Επιδιώκω την καλύτερη τεκμηριωμένη και βιώσιμη συμφωνία για τα πραγματικά δεδομένα κάθε υπόθεσης.
Επίσημες πηγές
gov.gr – Εξωδικαστικός Μηχανισμός Ρύθμισης Οφειλών
Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών – Ρύθμιση οφειλών
Γενική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους – Εξωδικαστικός Μηχανισμός
8 Comments