Κώδικας Δεοντολογίας Τραπεζών: Διαδικασία, Ρύθμιση και Δικαιώματα
Ο Κώδικας Δεοντολογίας Τραπεζών είναι θεσμοθετημένο πλαίσιο εξωδικαστικής διαχείρισης οφειλών προς τράπεζες και χρηματοδοτικούς φορείς. Μέσω της Διαδικασίας Επίλυσης Καθυστερήσεων, ο δανειολήπτης, ο συνοφειλέτης ή ο εγγυητής υποβάλλει οικονομικά στοιχεία, αξιολογείται και μπορεί να λάβει μία ή περισσότερες προτάσεις ρύθμισης ή οριστικής διευθέτησης.
Η διαδικασία δεν αποτελεί αυτόματη έγκριση ρύθμισης και δεν εγγυάται συγκεκριμένο κούρεμα. Δημιουργεί όμως οργανωμένο πλαίσιο επικοινωνίας, αξιολόγησης και ανταλλαγής προτάσεων, με συγκεκριμένα στάδια και δυνατότητα ένστασης για ζητήματα της διαδικασίας.

Ο σωστός χειρισμός του Κώδικα Δεοντολογίας Τραπεζών απαιτεί πλήρη στοιχεία, συνέπεια στις προθεσμίες και οικονομική πρόταση που μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη.
Τι είναι ο Κώδικας Δεοντολογίας Τραπεζών
Ο Κώδικας Δεοντολογίας Τραπεζών θεσπίστηκε στο πλαίσιο του ν. 4224/2013 και εφαρμόζεται μέσω της Διαδικασίας Επίλυσης Καθυστερήσεων. Στόχος του είναι η ανταλλαγή της αναγκαίας πληροφόρησης μεταξύ δανειολήπτη και χρηματοδοτικού ιδρύματος, ώστε να εξετάζονται λύσεις ρύθμισης ή οριστικής διευθέτησης.
Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω του gov.gr με κωδικούς Taxisnet. Χρειάζεται διακριτή αίτηση για κάθε χαρτοφυλάκιο χρηματοδοτικού φορέα.
Ποιους αφορά
Ο Κώδικας Δεοντολογίας Τραπεζών αφορά πρωτοφειλέτες, συνοφειλέτες και εγγυητές, φυσικά πρόσωπα με στεγαστικά ή καταναλωτικά δάνεια, πιστωτικές κάρτες, ατομικές επιχειρήσεις, ελεύθερους επαγγελματίες και πολύ μικρές επιχειρήσεις με μέσο κύκλο εργασιών των τελευταίων τριών φορολογικών ετών έως 1.000.000 ευρώ.
Η διαδικασία αφορά δανειακές υποχρεώσεις προς χρηματοδοτικά ιδρύματα, όχι οφειλές προς ΑΑΔΕ ή ασφαλιστικούς φορείς.
Χρηματικά όρια και βασικές εξαιρέσεις
- Άνω των 1.000 ευρώ για φυσικά πρόσωπα.
- Άνω των 5.000 ευρώ για νομικά πρόσωπα–πολύ μικρές επιχειρήσεις.
Τα ποσά υπολογίζονται ως το σύνολο των οφειλών προς το συγκεκριμένο χρηματοδοτικό ίδρυμα.
Ο Κώδικας Δεοντολογίας Τραπεζών δεν εφαρμόζεται σε συμβάσεις που είχαν ήδη καταγγελθεί πριν από την 1η Ιανουαρίου 2015.
Τα βασικά στάδια της διαδικασίας
- Επικοινωνία και ενημέρωση του δανειολήπτη.
- Υποβολή αίτησης και οικονομικών στοιχείων.
- Έλεγχος πληρότητας.
- Αξιολόγηση της οικονομικής κατάστασης.
- Υποβολή πρότασης ή προτάσεων ρύθμισης.
- Απάντηση του δανειολήπτη: αποδοχή, απόρριψη ή αντιπρόταση.
- Λύση οριστικής διευθέτησης, αν δεν επιτευχθεί ρύθμιση.
- Διαδικασία ένστασης για ζητήματα εφαρμογής της διαδικασίας.
Η σωστή χρήση του Κώδικα Δεοντολογίας Τραπεζών δεν είναι απλή συμπλήρωση φόρμας. Απαιτεί στρατηγική παρουσίαση των οικονομικών δεδομένων και έγκαιρη απάντηση στις προτάσεις.
Τι σημαίνει συνεργάσιμος δανειολήπτης
Ο συνεργάσιμος δανειολήπτης διατηρεί επικαιροποιημένα στοιχεία επικοινωνίας, ανταποκρίνεται στις κλήσεις και επιστολές, παρέχει πλήρη και ειλικρινή οικονομικά στοιχεία και γνωστοποιεί σημαντικές μεταβολές της οικονομικής του κατάστασης.
Η συνεργασιμότητα δεν σημαίνει υποχρέωση αποδοχής κάθε πρότασης. Ο δανειολήπτης μπορεί να διαφωνήσει, να ζητήσει διευκρινίσεις ή να υποβάλει τεκμηριωμένη αντιπρόταση.
Ποια οικονομικά στοιχεία ζητούνται
- Ε1, Ε2, Ε3 και εκκαθαριστικά.
- Ε9 και στοιχεία ακίνητης περιουσίας.
- Μισθοδοσία, σύνταξη ή αποδεικτικά επαγγελματικού εισοδήματος.
- Κινήσεις λογαριασμών, όταν ζητηθούν.
- Πάγιες και έκτακτες δαπάνες.
- Άλλες οφειλές και ενεργές ρυθμίσεις.
- Στοιχεία συνοφειλετών και εγγυητών.
Η πληρότητα είναι κρίσιμη. Ελλιπής ή αντιφατική αίτηση μπορεί να οδηγήσει σε δυσμενή αξιολόγηση ή χαρακτηρισμό ως μη συνεργάσιμου.
Πώς αξιολογείται η δυνατότητα αποπληρωμής
Το χρηματοδοτικό ίδρυμα εξετάζει το εισόδημα, τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης, την περιουσία, τις εξασφαλίσεις, την ηλικία, την οικογενειακή κατάσταση, τη μελλοντική δυνατότητα πληρωμής και το ιστορικό εξυπηρέτησης.
Ποιες λύσεις μπορεί να προταθούν
Λύσεις ρύθμισης
- Μείωση δόσης.
- Επιμήκυνση.
- Περίοδος χάριτος.
- Καταβολή μόνο τόκων.
- Μείωση επιτοκίου.
- Διαχωρισμός οφειλής.
- Μερική διαγραφή.
Λύσεις οριστικής διευθέτησης
- Εφάπαξ συμβιβαστική εξόφληση.
- Εθελοντική πώληση ακινήτου.
- Εθελοντική παράδοση ή μεταβίβαση εξασφάλισης.
- Άλλη συμφωνία οριστικού κλεισίματος.
Η επιλογή πρέπει να βασίζεται στο συνολικό κόστος, στη βιωσιμότητα και στους όρους αθέτησης.
Αποδοχή, απόρριψη, αντιπρόταση και ένσταση
Ο δανειολήπτης μπορεί να αποδεχθεί, να απορρίψει αιτιολογημένα ή να υποβάλει αντιπρόταση. Μπορεί επίσης να ζητήσει διευκρινίσεις για το επιτόκιο, τη διάρκεια, το συνολικό κόστος και τις εξασφαλίσεις.
Η ένσταση αφορά κυρίως ζητήματα τήρησης της διαδικασίας και χαρακτηρισμού του δανειολήπτη. Αν δεν επιτευχθεί συμφωνία, παραμένουν διαθέσιμες άλλες εξωδικαστικές ή δικαστικές δυνατότητες.
Συνοφειλέτες και εγγυητές
Ο Κώδικας Δεοντολογίας Τραπεζών καλύπτει και συνοφειλέτες ή εγγυητές. Η τελική συμφωνία πρέπει να αναφέρει ποιοι καλύπτονται, ποιοι παραμένουν υπόχρεοι, αν υπάρχει απαλλαγή και τι συμβαίνει αν χαθεί η ρύθμιση.
Κώδικας Δεοντολογίας ή Εξωδικαστικός Μηχανισμός;
| Κριτήριο | Κώδικας Δεοντολογίας | Εξωδικαστικός |
|---|---|---|
| Πιστωτές | Τράπεζα ή φορέας ανά χαρτοφυλάκιο | Τράπεζες, servicers, Δημόσιο και Ταμεία |
| Διαδικασία | Διμερής | Συνολική πολυμερής |
| Αιτήσεις | Ανά χαρτοφυλάκιο | Μία συνολική αίτηση |
Κώδικας Δεοντολογίας και νομικές ενέργειες
Η αίτηση στον Κώδικα Δεοντολογίας Τραπεζών δεν πρέπει να θεωρείται αυτόματη αναστολή διαταγής πληρωμής, κατάσχεσης ή πλειστηριασμού.
Όταν έχουν επιδοθεί δικαστικά έγγραφα, απαιτείται παράλληλος νομικός έλεγχος των προθεσμιών και των διαθέσιμων ενεργειών.
Συχνά λάθη
- Ελλιπής αίτηση.
- Καθυστέρηση απάντησης.
- Απόκρυψη περιουσίας.
- Αποδοχή χωρίς έλεγχο.
- Απόρριψη χωρίς αντιπρόταση.
- Σύγχυση με τον Εξωδικαστικό.
- Παράβλεψη εγγυητών.
- Υπόθεση ότι σταματούν αυτόματα οι νομικές ενέργειες.
Συνοπτικός έλεγχος πριν από την υποβολή
Ο Κώδικας Δεοντολογίας Τραπεζών απαιτεί πλήρη και επικαιροποιημένα οικονομικά στοιχεία.
Ο Κώδικας Δεοντολογίας Τραπεζών απαιτεί έγκαιρη απάντηση στις επικοινωνίες του χρηματοδοτικού φορέα.
Ο Κώδικας Δεοντολογίας Τραπεζών επιτρέπει την υποβολή αιτιολογημένης αντιπρότασης.
Ο Κώδικας Δεοντολογίας Τραπεζών πρέπει να αξιολογείται μαζί με τις υπόλοιπες διαθέσιμες λύσεις ρύθμισης.
Συχνές ερωτήσεις για τον Κώδικα Δεοντολογίας Τραπεζών
Ποιος μπορεί να κάνει αίτηση;
Πρωτοφειλέτης, συνοφειλέτης ή εγγυητής που ενέχεται σε επιλέξιμη δανειακή σύμβαση.
Χρειάζεται ξεχωριστή αίτηση;
Ναι, διακριτή αίτηση ανά χαρτοφυλάκιο χρηματοδοτικού φορέα.
Είναι υποχρεωτική η αποδοχή;
Όχι. Μπορείτε να αποδεχθείτε, να απορρίψετε ή να υποβάλετε αντιπρόταση.
Μπορεί να γίνει κούρεμα;
Μπορεί να προταθεί μερική διαγραφή, αλλά δεν υπάρχει εγγυημένο ποσοστό.
Σταματά ο πλειστηριασμός;
Όχι αυτομάτως. Χρειάζεται παράλληλος νομικός έλεγχος.
Αίτημα αξιολόγησης μέσω Κώδικα Δεοντολογίας
Οργανώστε σωστά την αίτηση και την αντιπρότασή σας
Είμαι ο Γεώργιος Φ. Κοντός, Επαγγελματίας Πιστοποιημένος Διαπραγματευτής, με αντικείμενο τις ρυθμίσεις οφειλών και τις διαπραγματεύσεις με τράπεζες, funds και servicers.
Στον Κώδικα Δεοντολογίας Τραπεζών, οργανώνουμε τον οικονομικό φάκελο, αξιολογούμε την πρόταση του φορέα και διαμορφώνουμε τεκμηριωμένη αντιπρόταση όταν οι όροι δεν είναι βιώσιμοι.
Δεν υπόσχομαι προκαθορισμένη έγκριση ή ποσοστό διαγραφής. Επιδιώκω την καλύτερη τεκμηριωμένη και εφαρμόσιμη συμφωνία.
Επίσημες πηγές
gov.gr – Κώδικας Δεοντολογίας
Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών – Ρύθμιση μέσω Κώδικα Δεοντολογίας
Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών





